Wat begint als een goed voornemen om eindelijk te stoppen met roken, ontwikkelt zich tot een regelrechte veldtocht tegen een vijand die zich niet zomaar gewonnen geeft. Een strijd waarin de tegenstander niet alleen in het hoofd van de hoofdpersoon zit, maar zich ook manifesteert als een ongewenste huisgenoot, een stalker en een voormalige levenspartner.
In Carlos Rookt Niet Meer neemt Carolus den Blanken de lezer mee in een hilarisch, absurdistisch en soms behoorlijk scherpzinnig verslag van zijn poging afscheid te nemen van zijn rookverslaving.
Na ruim vijfentwintig jaar werkzaam te zijn geweest als docent bedrijfskunde, heeft hij een sabbatical gekregen. De voortdurende confrontaties met studenten hebben hun tol geëist en hij vertoont naar eigen zeggen alle kenmerken van een burn-out. Tijd dus om op adem te komen en eindelijk eens aandacht te besteden aan zijn gezondheid.
Een van zijn goede voornemens is stoppen met roken.
De auteur beschrijft zijn verslaving als een mislukt huwelijk. Meneer Tabak van Samsom is jarenlang zijn trouwe partner geweest, maar heeft zich ondertussen ontpopt tot een bijzonder lastige echtgenoot. Hij kost handenvol geld, eist voortdurend aandacht op, dringt zijn woning binnen en laat overal een smerige erfenis achter.
De scheiding blijkt echter aanzienlijk ingewikkelder dan verwacht.
Met behulp van een antirookprogramma en de digitale lotgenotenvereniging PafNet begint Carlos aan zijn nieuwe leven als niet-roker. Hij krijgt adviezen, leest bemoedigende berichten en probeert zich vast te houden aan de voordelen die hem zijn voorgespiegeld.
Maar de werkelijkheid is minder rooskleurig.
Zijn humeur verslechtert, zijn geduld raakt op en zijn gedachten worden steeds vaker beheerst door sigaretten. Overal waar hij komt, ziet hij rokende mensen. Op straat begint hij zelfs weggegooide peuken en restjes shag met andere ogen te bekijken. De verleiding wordt zo groot dat hij op een gegeven moment zijn toevlucht neemt tot een opgeraapt jointje.
De strijd tegen de ene verslaving blijkt niet automatisch een overwinning op de andere.
Ondertussen moet ook de rest van zijn leven opnieuw worden ingericht. Hij besluit zijn uitgaven eens kritisch onder de loep te nemen en ontdekt dat hij jarenlang wel erg gemakkelijk geld heeft uitgegeven aan anderen. Zijn vrijgevigheid heeft niet altijd tot dankbaarheid geleid. Sommige familieleden en bekenden lijken zijn hulp eerder als een vanzelfsprekend recht te beschouwen.
Carlos besluit daar verandering in te brengen.
De nieuwe, zuinige Carlos moet nog wel wennen aan zichzelf. Hij begint zelfs in de supermarkt over de prijzen van tomaten te discussiëren. Wat vroeger zonder nadenken werd afgerekend, wordt nu onderwerp van een grondige financiële analyse.
Ook zijn sociale leven komt onder druk te staan. De rookverslaving heeft niet alleen invloed op zijn gezondheid, maar blijkt verweven met zijn dagelijkse gewoonten, zijn contacten en zijn manier van leven.
Een belangrijke rol is weggelegd voor Rachid, zijn Marokkaanse pleegzoon. Deze jonge man is een kleurrijk personage, die het leven vooral lijkt te beschouwen als een aaneenschakeling van jointjes, nachtelijke avonturen en onverwachte problemen. Hij heeft een uitgesproken mening over Carlos' stoppoging en voorspelt dat deze het nog geen week zal volhouden.
Rachid is niet bepaald het ideale voorbeeld van een gezonde levensstijl. Toch ontstaat tussen beiden een bijzondere verstandhouding. Hun gesprekken en wederzijdse bemoeienissen leveren regelmatig komische situaties op. Carlos probeert zijn eigen leven weer op orde te krijgen, terwijl Rachid er soms alles aan doet om die inspanningen te ondermijnen.
Daarbij komen ook de mensen uit hun omgeving voorbij: buren, kennissen, familieleden, hulpverleners en allerlei andere kleurrijke figuren. Geen van hen ontsnapt aan de scherpe observaties van de auteur.
De verhalen krijgen soms een volkomen onverwachte wending. Een bezoek aan de huisarts verandert in een confrontatie over medische deskundigheid en vertrouwen. Een ontmoeting met een buurman leidt tot een opmerkelijk avontuur met Viagra. En de strijd met de rookverslaving mondt zelfs uit in een gewelddadige confrontatie met een zwarte panter, die uiteindelijk naar een afkickkliniek wordt afgevoerd.
Maar ook de buitenwereld moet het ontgelden.
Met een flinke dosis ironie neemt Carolus de Nederlandse samenleving onder handen. Hij schrijft over bureaucratie, gezondheidszorg, discriminatie, religie, politieke correctheid, maatschappelijke hypocrisie en de soms merkwaardige opvattingen die mensen erop nahouden.
Zijn ervaringen in een multiculturele volksbuurt vormen daarbij een belangrijke inspiratiebron. Hij beweegt zich tussen verschillende culturele werelden, kent de gewoonten van zijn omgeving en schuwt het niet om zowel de Nederlandse als de Marokkaanse gemeenschap kritisch te benaderen.
In zijn verhalen worden vooroordelen niet ontzien, maar evenmin worden ze zonder meer bevestigd. De auteur gebruikt overdrijving en provocatie om de lezer te laten nadenken over de manier waarop mensen elkaar beoordelen en behandelen.
Van Utrecht naar Mesokko: de strijd wordt internationaal
Wanneer Carlos en Rachid uiteindelijk de mogelijkheid krijgen om op kosten van PafNet deel te nemen aan een internationale conferentie over stoppen met roken, lijkt de beloning voor alle inspanningen eindelijk binnen handbereik.
De bestemming is het fictieve land Mesokko.
Wat een aangename combinatie van twee dagen confereren en twaalf dagen vakantie had moeten worden, verandert echter in een volstrekt krankzinnig avontuur.
Mesokko is een bijzondere samenleving met eigen wetten, gebruiken, machthebbers en economische belangen. Het land wordt bevolkt door een bonte verzameling personages en kent een merkwaardige verhouding tot religie, seksualiteit, drugs en tabak.
De internationale strijd tegen het roken krijgt er een geheel eigen betekenis. Want hoe geloofwaardig is een antirookconferentie in een land waar de tabaksrook overal aanwezig is en waar de belangen van de plaatselijke industrie zwaarder lijken te wegen dan de gezondheid van de bevolking?
Rachid voelt zich er ondertussen uitstekend thuis. Zijn eigen opvattingen over drugs, geloof en het leven blijken wonderwel aan te sluiten bij de plaatselijke omstandigheden.
Carlos krijgt er echter te maken met ontwikkelingen die zijn voorstellingsvermogen ruimschoots te boven gaan. De reis ontaardt in een opeenvolging van bizarre gebeurtenissen, waarbij zelfs de vermeende verlichting van Rachid en de internationale politiek niet onbesproken blijven.
De afsluitende hoofdstukken voeren de absurditeit tot een hoogtepunt. Het verhaal eindigt op een manier die de titel van het boek nog eens in een heel ander perspectief plaatst.
De stijl van Carolus den Blanken
Carlos Rookt Niet Meer is geen traditioneel verhaal waarin de gebeurtenissen zich volgens een strakke romanstructuur ontwikkelen. Het boek bestaat uit een reeks korte, onderling verbonden vertellingen, observaties, mededelingen, e-mails en avonturen.
De terugkerende strijd tegen het roken vormt de rode draad. Daaromheen ontvouwt zich een kleurrijke wereld waarin de auteur werkelijk niets of niemand ontziet, zichzelf inbegrepen.
Zijn schrijfstijl is direct, brutaal, ironisch en regelmatig provocerend. Hij gebruikt woordspelingen, absurde vergelijkingen en schaamteloze overdrijving om situaties uit te vergroten. Soms is de humor plat en ongegeneerd, soms zit de scherpte juist in de maatschappijkritiek die achter de grappen schuilgaat.
De auteur presenteert zich niet als een voorbeeldige burger die zijn leven eindelijk op orde heeft gekregen. Integendeel. Hij is eigenwijs, tegendraads, soms onredelijk en bepaald niet altijd consequent. Juist die zelfspot maakt zijn vertellingen herkenbaar en geeft het boek een eigen karakter.
Achter de humor ligt bovendien een herkenbaar menselijk thema: hoe moeilijk het kan zijn om gewoonten te veranderen, afscheid te nemen van iets waaraan je gehecht bent en opnieuw verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen leven.
Voor wie is dit boek bedoeld?
Voor lezers die houden van ongepolijste humor, satire, maatschappijkritiek en verhalen waarin de schrijver zich niet laat beperken door conventies.
Voor mensen die de dagelijkse absurditeiten van het leven herkennen en er graag om lachen. En voor iedereen die benieuwd is hoe een ogenschijnlijk eenvoudig voornemen als stoppen met roken kan uitgroeien tot een complete veldtocht tegen de eigen gewoonten, de omgeving en uiteindelijk de wereld.
Carlos Rookt Niet Meer is een onconventioneel, humoristisch en tegendraads boek waarin de auteur zijn eigen ervaringen en fantasieën vermengt tot een reeks absurde avonturen.
En of Carlos uiteindelijk werkelijk van zijn rookverslaving afkomt?
Daarvoor moet je het boek zelf lezen.
Terug naar de website